భూమిక ఎడిటర్ గార్కి ,
అమ్మ నాకు post women భూమికను తెచ్చి ఇస్తుంది. ఎప్పుడైనా బుద్ది పుట్టి ఇతనికి వచ్చే భూమికలో ఏమి ఉంటుంది అని చూస్తే నేను తల ఎత్తుకునేలా భూమిక తీర్చి దిద్దుతున్న తల్లులందరికి ఏమిచ్చి ఈ ఋణాన్ని తీర్చుకోవాలి అని ఆలోచిస్తుంటే నిజంగా ఏదో ఒక రచన చేయాలి అబ్బా రోజు రోజు వీడి సుత్తి భరించలేకపోతున్నామే అనుకునేలా కాకుండా నిజాయితీతో వ్రాయాలని ప్రయత్నిస్తూ !
నా చిన్నతనంలో నేనెప్పుడూ అనుకునేదాన్ని మా ఇంట్లో ఆడవాళ్ళెవరూ పొలానికి ఎందుకెళ్ళరని. మా అమ్మగాని, పిన్నమ్మ, పెద్దమ్మలు కానీ ఎప్పుడూ పొలానికెళ్ళినట్లు నేను చూడలేదు. మా తాతకి బోలెడంత పొలముండేది. మా నాన్న మాత్రం ఎప్పుడూ పొలంలోనే
ఆమె లేని దారి లేదు
ఆమె నాట్లేసి కలుపు తీసి
కోతకోసి కుప్పలేసి
అంట్లు కడిగి దొడ్లు కడిగి
పిల్లా జెల్లా
ముసలీ ముతకా
చీకటిపడింది. ఇల్లంతా నిశ్శబ్దంగా ఉంది. రాణి కాలేజి నుంచి ఇంకా రాలేదని ఎదురు చూస్తూ ఇంట్లోకి బైటకి తిరుగుతోంది శారద. క్యాంప్కి వెళ్ళిన భర్త రావడానికి రెండు రోజులు పడుతుంది. ఈలోగా రాణితో మాట్లా డాలని నిర్ణయించుకుంది. నిన్న మధ్యాహ్నం రాధిక వచ్చినప్పుడు మాటల్లో మాటగా అన్నా, ప్రత్యేకించి అది చెప్పడానికే వచ్చిందని తర్వాత అర్థమయింది. అప్పట్నుంచి మనసు మనసులో లేదు. ఆందోళన పడుతూనే ఉంది. కూతుర్ని చూస్తుంటే భయమేస్తోంది. ఎందుకంటే రాణి చాలా తెలివైన పిల్ల. ఏదైనా ఆలోచించి నిర్ణయించుకుంటుంది. ఏది ఏమైనా తన నిర్ణయానికి కట్టుబడి ఉంటుంది. ఆ విషయానికి అందరూ మెచ్చుకుంటారు. ఇప్పుడు రాధిక చెప్పిన విషయం మాత్రం మింగుడు పడట్లేదు.
సంక్షిప్త పరిచయం:
ప్రపంచంలో గాని, దేశంలో గాని, స్థానికంగా గాని స్త్రీల రాజకీయ భాగస్వామ్యం, నాయకత్వం ఎక్కడా తగినంతగా లేదు. ఓటర్లుగా, ఎన్నికయిన కార్యాలయాల్లో, ప్రఖ్యాత అధికార యంత్రాంగంలో ప్రైవేటు రంగంలో లేదా విద్యావ్యవస్థలో స్త్రీల ప్రాతినిధ్యం సరిపడినంత లేదు. ప్రజాస్వామ్య పరిపాలనలో పాల్గొనేందుకు సమాన హక్కులున్నా, నాయకులుగా మార్పుకి సాధకులుగా వారి సామర్ధ్యాన్ని స్త్రీలు నిరూపించుకున్నాక కూడా పరిస్థితి ఇలాగే ఉంది.
భయంకర బాధల పాటల…పల్లవి!
”పూటపూట జేసుకోని బతికెటోళ్ళం…పూటగడవా ఇంతదూరం వచ్చినోళ్ళం… దేశమేమో గొప్పదాయె మా బతుకులేమో చిన్నవాయె… మాయదారి రోగమొచ్చి మా బతుకు మీద మన్ను బోసె… పిల్లజెల్లా ఇంటికాడ ఎట్ల ఉండ్రో… నా ముసలి తల్లి ఏమి బెట్టి సాదుతుందో…” అంటూ కరోనా కాలంలో వేనవేల మంది వలసజీవుల వెతలకి మారుగా మార్మోగింది ఆ పాట. ‘కలిసిమెలిసి కలోగంజో తాగెటోళ్ళం… కష్టకాలం ఇంటికాడ ఉంటా’మని వేడుకున్న కష్టజీవుల కంటి చెలమల్ని ధారగట్టిందా పాట. కానీ, అలా అయినవాళ్ళని తలుచుకోడానికి ఒక ఇల్లూ, మాది అని చెప్పుకోడానికంటూ ఓ ఊరూ కూడా లేని ఇంకా అట్టడుగు అభాగ్యులు-ట్రాన్స్జెండర్లు! కరోనా లాక్డౌన్ సమయంలో కడుపునిండే మార్గం లేక, ఆదుకునే చేయి లేక, ‘ఊరు పొమ్మంటే, కాడు రమ్మంది…’ అన్నట్టు దిక్కులేక విలవిల్లాడారు.
స్వాతంత్య్రానంతర తెలంగాణ తొలితరం కథా రచయిత్రి అయిన పాకాల యశోదారెడ్డి గారు 1929 ఆగస్టు 8న మహబూబ్నగర్ జిల్లా (పాలమూరు జిల్లా) బిజినేపల్లి గ్రామంలో కత్తి కాశిరెడ్డి, సరస్వతమ్మలకు జన్మించారు. మూడు తరాలు చూసిన ముత్తవ్వగా పేరు గాంచిన యశోదారెడ్డి గొప్ప కథకురాలు. ఆమె కథలు అచ్చమైన మాండలికంలో ఉన్నాయి. మాండలిక పదాలను ప్రజలు ఎలా పలుకుతారో అదే విధంగా ఆమె కథల్లో రాశారు. ఆధునిక తెలుగు కథా సాహిత్యంలో యశోదారెడ్డి స్థానం విశిష్టమైంది. ప్రాచీన సాహిత్యంపై లోతైన పాండిత్యం, సంస్కృతంపై పట్టు ఉండి కూడా తెలంగాణా భాష ప్రాధాన్యతను గుర్తించిన రచయిత్రి ఆమె. తన 12వ ఏట నుండే కథలు, వ్యాసాలు రాయడం మొదలు పెట్టిన యశోదారెడ్డి 1955లో అంటే తన 25వ ఏట మహిళా కళాశాలలో అధ్యాపకురాలిగా చేరారు. 1955 జులై నుండి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు శాఖలో అధ్యాపకురాలిగా, అకడమిక్ కౌన్సిల్ సభ్యురాలిగా, విద్యార్థి సలహాదారుగా వ్యవహరిస్తూనే ఇంకా అనేక ఇతర పదవీ బాధ్యతలను నిర్వర్తించారు.
పితృస్వామ్య అధికారం ఆధారంగా ఏర్పడిన లింగ విభజనలో భాగంగా పుట్టిన గృహ హింసలో అనేక కోణాలు ఉన్నాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (డబ్ల్యు.హెచ్.ఓ) ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ముగ్గురు మహిళలలో ఒకరు వారి జీవిత కాలంలో శారీరక లేదా లైంగిక హింసను అనుభవిస్తున్నారు. వైవాహిక సంబంధాలలో ఉన్న మహిళల్లో కనీసం 30 శాతం తమ భాగస్వాములచే శారీరక లేదా లైంగిక హింసను అనుభవిస్తున్నారని తెలిపింది. నేషనల్ క్రైమ్ రీసెర్చ్ బ్యూరో (NRCB) ప్రచురించిన ”క్రైమ్ ఇన్ ఇండియా” రిపోర్ట్ 2018, ప్రకారం భారతదేశంలో ప్రతి 1.7 నిమిషాలకు మహిళలపై ఒక నేరం నమోదవుతున్నది. ప్రతి 4.4 నిమిషాలకు ఒక మహిళ గృహ హింసకు గురవుతోంది. ఈ రిపోర్ట్ ప్రకారం ఇండియాలో 2018లో మహిళలపై నేరాలకు సంబంధించి 89,097 కేసులు నమోదయ్యాయి. ఇది 2017లో నమోదైన 86,001 కేసుల కంటే ఎక్కువ. జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే-4 (National Family Health Survey) 2015-16 ప్రకారం భారతదేశంలో 15-49 ఏళ్ళ వయసు మహిళల్లో 30 శాతం మంది శారీరక హింసను అనుభవిస్తున్నారు. శారీరక, లైంగిక, మానసిక వేధింపులను ఎదుర్కొంటున్న వివాహిత మహిళలలో 83 శాతం మంది వారి భర్తలను ప్రధాన నేరస్తులని, ఆ తర్వాత భర్త తల్లులు (అత్తలు – 56 శాతం), తండ్రులు (మామలు – 33 శాతం), తోబుట్టువులు (ఆడపడుచులు – 27 శాతం) పేర్కొన్నారని తెలిపింది. అంటే దీన్ని బట్టి సామాజిక శాస్త్రవేత్త ఉబెరాయ్ (1995) చెప్పినట్లు కుటుంబం హింస, వివక్షతలకు ఒక ప్రదేశంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
మార్లిన్ మన్రో పేరు చెప్పగానే కలల్లో తేలిపోయి వెర్రెక్కిపోయే అభిమానులు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా చాలామందే ఉన్నారు. ఆమె చనిపోయి సుమారు 58 ఏళ్ళయినా అత్యత ప్రజాదరణ పొందిన శృంగార తారగా ఆమె స్థానం చలన చిత్ర ప్రపంచంలో ఈనాటికీ చెక్కుచెదరలేదు. అంతేకాదు అది ఎప్పటికీ చెరిగిపోలేని శాశ్వత స్థానమే అనిపిస్తుంది. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే చలన చిత్ర చరిత్ర మీద చెరిగిపోని సంతకం మార్లిన్ మన్రో.
తెలంగాణా ప్రజా అసెంబ్లీ – 2020 సెప్టెంబర్ 4, 5, 6
తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగం గురించి, గ్రామీణ ప్రాంతం గురించి మాట్లాడుకోవడం అంటే రాష్ట్రంలో 65 శాతం జనాభా గురించి చర్చించడం. రాష్ట్ర ఆహార భద్రత గురించి, పర్యావరణ పరిరక్షణ గురించి మాట్లాడుకోవడం. మొత్తంగా మెజారిటీ ప్రజల జీవనోపాధుల గురించి మాట్లాడుకోవడం. ఇంత కీలక రంగం గురించి, ఈ రంగంలో వస్తున్న మార్పుల గురించి, ఈ రంగంలో ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల గురించి రాష్ట్ర చట్ట సభలు తప్పకుండా చర్చించాలి.
సరిపడినంత సురక్షితమైన పోషకాహారము, సురక్షితమైన నీరు, స్వచ్ఛమైన గాలి వంటివి లేని పరిస్థితులలో, ప్రజలపై ఒత్తిడి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ప్రజారోగ్య, వైద్య రంగాలకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సిన అవసరం నెలకొంది. గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ప్రజారోగ్య వ్యవస్థ నిర్లక్ష్యానికి గురై, ప్రైవేటు కార్పొరేట్ శక్తులు వైద్య రంగాన్ని వ్యాపారంగా మార్చివేయడంతో వైద్య ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగి పేద ప్రజలకు ఆరోగ్య సేవలు అందుబాటులో లేకుండా పోయాయి. ప్రభుత్వ ఆస్పత్రులలో పారిశుధ్యం, మరుగుదొడ్లు, తాగు నీరు వంటి కనీస వసతులపై దృష్టి పెట్టడం లేదు. ప్రజా సమూహాలకు దగ్గరలో అందుబాటులో ఉండే ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల పరిస్థితి మరింత దారుణంగా ఉంది. మందులు, వైద్య పరికరాలు సరిపడినన్ని లేక ఆరోగ్యం విషమించిన పరిస్థితిలో కనీస సేవలు అందించే పరిస్థితిలో లేవు. ఆదివాసీ ప్రాంతాలలో ఇప్పటికీ ప్రజలు పోషకాహార లోపం వల్ల రక్తహీనతతో బాధపడుతున్నారు, గర్భిణీ స్త్రీలలో ప్రసూతి సమయంలో మరణాలు ఎక్కువగా జరుగుతున్నాయి. మలేరియా తదితర విషజ్వరాలు ఇతర సీజనల్ వ్యాధులు ప్రబలి అనేక మంది వైద్యం అందక చనిపోతున్నారు.
(గత సంచిక తరువాయి…)
సాహితీవ్యక్తిత్వం
భారత స్వాతంత్య్రోద్యమ కాలంలో తన సమస్త శక్తులతో నిమగ్నం కాకపోయి ఉన్నట్లయితే, స్వాతంత్య్రానంతరం నవ భారత పునర్నిర్మాణంలో, సమాజ సంక్షేమంలో తన పాత్రను, తన వ్యక్తిత్వాన్ని సమర్ధంగా సమర్పించి ఉండనట్లయితే దుర్గాబాయి సాహితీలోకంలో శిఖరాధిష్ఠితురాలై ఉండేది. ఆమెలో సృజనశక్తి అపారం. హృదయ స్పందన అత్యుత్కటం. మానవతా స్పందన అపరిమేయం. గ్రహణధారణ శక్తులు అసదృశం. సమాజతాదాత్మ్యం అవిరతం. మరి ఆమె గొప్ప రచయిత్రి కాగలిగి ఉండేది కాదా! ఆమెకు ఆ అవకాశం కానీ, సమయం కానీ లభించలేదు. ఎనిమిదేళ్ళ వయసుకే దుర్గాబాయి సమాజ చైతన్య కర్తవ్యాన్ని స్వీకరించింది. స్వాతంత్య్రోద్యమ ప్రబోధ కార్యక్రమాన్ని ఉద్యమింపచేసింది.
(భూమిక నిర్వహించిన కథ, కవితల పోటీలో తృతీయ బహుమతి పొందిన కవిత)
పుడుతూనే
ఆమె నొసటికి దిష్టిచుక్కై
తోడొచ్చింది బొట్టు.
ఆకలితో పేగులు అరుస్తున్నా
అవమానాలు కురుపులై సలుపుతున్నా
అపనిందలు ఈగలై ముసురుతున్నా
అవరోధాల ముళ్ళు గీసుకుంటున్నా
నువ్వు ఇప్పుడు మాట్లాడావనుకో
అప్పుడు ఎందుకు మాట్లాడలేదు అని అనవచ్చు
పోనీ అపుడు మాట్లాడే ఉంటావనుకో, ఇప్పుడు ఎందుకు మాట్లాడలేదు అనవచ్చు.
నిన్ను నువ్వే గెలవాలి!
అవును ఇప్పుడు మనమంతా ఇంట్లోనే ూర్చోవాలి!
ముక్కుకు, మూతికి మాస్కులు కట్టుకోవాలి!
కాలు కదపకుండా ఇంట్లోనే టీవీల పరిధిలో మెలగాలి!
