భారత ఉపఖండంలో సంస్కరణోద్యమం మరీ ముఖ్యంగా స్త్రీ విద్య వ్యాప్తి -సాధికారతలపై విస్తృతమైన అవగాహన, విమర్శనాత్మకమైన విశ్లేషణ, లోతైన పరిశీలన జరగాలంటే వలస పాలనలో-ప్రధానంగా బెంగాల్లో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలన ప్రారంభమైన నాటి నుండి (రమారమి 1765) ప్రథమ స్వాతంత్య్ర సంగ్రామం తరువాత కంపెనీ నుండి అధికారం బ్రిటిష్ రాణికి బదిలీ అయిన నాటి వరకు (1858) – జరిగిన పరిణామాలను నిశితంగా పరిశీలించాలి. ఈ వ్యాసాన్ని ఆ కాల పరిమితికి కుదించడానికి ప్రధాన కారణం ఆ శకంలోనే సంస్కరణకు తొలి అడుగు పడడం. రెండవ కారణం 1858 నుండి 1947 వరకు జరిగిన పరిణామాలపై సమాచారం మెండుగా లభ్యం కావడం. అందుచేత ఈ వ్యాసం కంపెనీ పాలనలో స్త్రీ విద్య యొక్క తీరు తెన్నులను చర్చిస్తుంది.
