(గత సంచిక తరువాయి…)
చదువు సంధ్యలు, పెళ్ళి
చదువుగాని, ఆటగాని, పాట గాని దుర్గాబాయికి ఎవరూ ఏమీ నేర్పనక్కరలేదు. నేర్చుకుంటానంటే చాలు. కానీ ఆ ఎనిమిదేళ్ళ ఆరిందా, తొమ్మిదేళ్ళ ఆలోచనపరురాలు, అనుభవశాలి, ఇతరులకు నేర్పుతుంది. ఆ ప్రతిభ ఆమెకు పుట్టుకతోనే సహజంగా వచ్చినట్లనిపిస్తుంది.
ప్రపంచాన్నే జయించాలనుకున్న జాత్యాహంకారి ఫాసిస్ట్ నాజీ హిట్లర్ దురాక్రమణకు అడ్డుకట్ట వేయడానికి సోవియట్ రష్యా సైనికులూ, పౌరులూ కలిపి రెండు కోట్ల డెబ్భై లక్షల మంది ప్రాణాలొడ్డారు. ‘ఒక్క అంగుళం కూడా వెనక్కి తగ్గేది లేదు’ అనుకునే ఒక నియంత కోసం దేశ, పరదేశ ప్రజలు చెల్లించే భారీ మూల్యాలు ఈ స్థాయిలో ఉంటాయి. ఈ అశేష త్యాగాల ఫలితంగా ప్రపంచ ప్రజలు ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. చెదిరిన జీవితాల్లో మిగిలిన చిగురుల్ని ప్రోదిచేసుకుని ముందుకు సాగారు. సుదూరాల్లోంచి, భవిష్యత్తులోంచి చూస్తే యుద్ధం కొన్ని గణాంకాల సమాహారమే. కానీ, సమీపంలోంచి చూస్తే సమసిన ప్రతి జీవితం ఒక విషాద గాధను వినిపిస్తుంది. అటువంటి రణరక్తసిక్తమైన సోవియట్ ప్రేమ జంట కథే ‘ది క్రేన్స్ ఆర్ ఫ్లయింగ్’.
నేరము – శిక్ష
చట్టము – న్యాయము
రక్షణ వ్యవస్థ – రాజకీయాలు
అవిద్య – ధనాశ
ఇలా ఎన్నో అంశాలతో ముడిపడిపోయి ఉంటుంది ఏ సమాజమైనా. నీటిలో కొన్ని అలవోకగా కలిసి, భరించరాని అన్యాయాన్ని సృష్టించినప్పుడు మొత్తం దేశం ఒకే విధంగా స్పందించి, దాన్ని ఎదిరించడానికి నడుం కట్టడం అరుదుగా జరుగుతూ ఉంటుంది.
నిర్భయకు ముందు కానీ, ఆ తర్వాత కానీ భారతదేశంలో ఇటువంటి దారుణాలు జరగలేదని కాదు. కానీ, ఈ రెండు సంఘటనలకు ఒక ప్రాధాన్యత ఉంది. హక్కులే కాదు, బాధ్యతలు కూడా చెప్పకుండా పెంచిన, సహకారం బదులుగా పోటీ, తృప్తికి బదులుగా విజయం, త్యాగానికి బదులుగా స్వార్థం విలువలుగా నేర్చుకుంటున్న మిలీనియం తరాన్ని, సంపద ఎలా వచ్చినా ఫర్వాలేదు దాన్ని పోగేయడాన్ని మాత్రమే విజయంగా భావిస్తూ, నేను బాగుంటే చాలు ప్రపంచం ఏమైనా ఫర్వాలేదని భావిస్తూ భద్రలోకాల్లో విహరిస్తున్న మధ్యతరగతిని ఛెళ్ళున కొట్టి లేపిన సంఘటనలు ఇవి. రెండు సంఘటనల్లోనూ అత్యాచారానికి గురయినవాళ్ళు మధ్యతరగతికి చెందినవాళ్ళు కావడంతో అత్యంత దారుణంగా జరిగిన ఈ సంఘటనలతో ఈ రెండు వర్గాలు సహానుభూతి చెందాయి. అప్పటిదాకా దళితుల మీద, మైనారిటీల మీద జరిగిన అత్యాచారాలకు, పోలీస్స్టేషన్లలో, మిలిటరీ ఉన్న ప్రాంతాలలో ఇంతే దారుణంగానో, ఇంతకన్నా దారుణంగానో జరిగిన సంఘటనల మీద ఎప్పుడూ గొంతెత్తని వాళ్ళు కూడా ఇప్పుడు రోడ్డున పడ్డారు.
ఎన్ని ఉద్యమాలు, తిరుగుబాట్లు, ఎన్ని యుద్ధాలు చూసింది ఈ నేల. శతాబ్దంపైన దశాబ్దం కాలం క్రితం నాడు అంకురించిన మహిళోద్యమం ప్రపంచాన్ని మేల్కొలుపుతూ మిలీనియం మార్చ్ను పూర్తి చేసుకుంది. అన్ని అసమానత్వాలు అంతమై సామ్యవాద వ్యవస్థలు ఏర్పడాలని ప్రపంచ శాంతికై పబ్బతి బట్టిన వందేళ్ళ పోరాటం మహిళా శక్తిది. సాధించిన హక్కులు, విజయాలు సగమే, సాధించాల్సిన అంశాలు ఎన్నో. సమాన ప్రపంచం, సమర్థ ప్రపంచం అన్న భావనతో 8 మార్చ్ ఉద్యమ స్ఫూర్తితో సాధించిన గెలుపును పండుగగా చేసుకుంటూనే ఉన్నాం. ‘ప్రతి ఒక్కరూ సమానత్వం కోసం’ అని నినదిస్తూనే ఉన్నాం.
ఆమె ‘మా భూమి సంధ్యక్క’గా తెలుసు. మొదటి తరం జననాట్యమండలి సభ్యురాలిగా కూడా తెలుసు. అనేక సభల్లో ఆమె పాట స్వయంగా విన్న. ఇక యూట్యూబ్ వచ్చిన తర్వాత ఆమె పాడిన ఎన్నో పాటలు చాలా సార్లు చూసిన, విన్న. కాని ప్రత్యక్ష పరిచయం ఎప్పుడూ లేదు. కలిసే అవకాశం కూడా దొరకలేదు. అక్క కూతురు చైతన్యతో కలిసిన స్నేహం మూలంగ ఈసారి వాళ్ళు అమెరికా రాగానే ఫోన్లో మాట్లాడి, ఎలాగైనా వెళ్ళి కలవాలని అనుకున్న. అలాగే వెళ్ళి కలవడమే కాదు, రెండు రోజులు వాళ్ళ దగ్గరే ఉండి ఎన్నో మాటలు, పాటలతో ఎంతో ఉద్వేగంగ గడిపినం. ‘మనోళ్ళు అనుకోగానే ఇంత ప్రేమతో మాట్లాడే మనుషులు ఎందుకు కరువవుతుండ్రు’ అనిపించింది. ఆ రెండు రోజుల్లో అక్క, తన సహచరుడు (లక్ష్మయ్య) తమ ఉద్యమ తొలినాళ్ళ ముచ్చట్లు ఎన్నో చెప్పిండ్రు. వాళ్ళ గుండె లోతుల్నుంచి వస్తున్న మాటలు అబ్బురపరిచినవి. వాళ్ళ జీవితానుభవాల లోతుల్లోకి పోయి మరిన్ని విషయాలు తెలుసుకోవాలని అనిపించింది. ‘కొలిమి’ కోసం ఇంటర్యూ చేద్దామనుకున్న. అయితే ఒక సామాజిక శాస్త్ర విద్యార్థిగా ఈ ముచ్చటకు ఉన్న సామాజిక ప్రయోజనం ఏంటి అని నాకు నేనుగా ప్రశ్నించుకున్న. ఈ ముచ్చట ద్వారా కేవలం అక్క జీవిత, ఉద్యమ ప్రయాణం లోతుపాతులను మాత్రమే కాదు, ఆ తరాన్ని విప్లవ పథంలో నడిపించిన చారిత్రక పరిస్థితుల గురించి కూడా అర్థం చేసుకోవచ్చని అనిపించింది.
బాపురే కలం నుండి
బ్రహ్మ కవిత పుట్టాలి
తిస్రగతి చతుస్రగతి
సహస్ర గతుల సాగాలి!
మాత్రా ఛందస్సులకు
మధురిమలను కలిగించే
చిట్టితల్లీ! చిట్టితల్లీ!
చిదిమావెందుకు తల్లీ! నీ చిన్ని బొమ్మని
పోఁ… ఐ హేట్ మమ్మీ ఆఁ.. ఆఁ…
నా క్యూటీ జడలు
జుట్టంతా కుదిపి పాడుచేసింది.
తనివి తీరనంతలా
ఆస్వాదించడం, అనుభూతించడం
ఆరాధించడమే కదా!
అయితే…
నేనూ ప్రేమిస్తున్నా…నిరంతరం
నా హృదయాంతరాల్లోంచి… అదే పనిగా
పని వనంలో పచ్చగా పూస్తూ
పరిమళాలు వెదజల్లే లేలేత పూల రెమ్మల్ని
ఆస్వాదించే నెపంతో అంగాంగాల్ని ఆబగా తడిమే
విషపు నాలుకలున్న మనుషుల సంకుచితత్వాన్ని
తీర్చిదిద్దిన పుస్తకం
పుస్తకము అను నీవు
నాలోకంలోకి వచ్చావు చూడు
అమావాస్య చీకటి వంటి అజ్ఞానం నుండి
పున్నమి వెలుగు వంటి జ్ఞానంలోకి
చదువుకు ప్రతిరూపం
పుస్తకం ఓ పుస్తకం,
నీవే మా లోకం,
జ్ఞానాన్ని పెంపొందిస్తావు,
ఎన్నో రహస్యాలను తెలుపుతావు
చదువుకి ప్రతి రూపం నీవే
‘అరవింద స్కూల్’ విద్యార్థులు రాసిన కవితలు
ఆనందాన్నిచ్చే పుస్తకాలు
పుస్తకం ఓ పుస్తకం
పిల్లలకి చదువే పుస్తకం,
లామకాన్లో రాజ్యాంగ ప్రవేశికను అందరి చేత చదివించి, చివరి వాక్యం చదువుతున్నప్పుడు నా గుండె పులకించి, నా శరీరమంతా పాకింది ఆ పులకింత. ఆ మాట బహిరంగంగా అందరి ముందు ప్రకటించాను కూడా. అదే పులకింత ఇంకొంత ఉద్వేగంతో మిళితమై షాహీన్బాగ్లో అడుగుపెట్టినప్పుడు కలిగింది. డిశంబరు 15 నుండి నా లోపలొక స్వప్నంగా తిరుగాడుతున్న Continue reading
భూమిక సంపాదకులకు నమస్తే,
ఏప్రిల్, మే పత్రికలు నిజంగా హైలైట్! ఎందుకన్నానంటే వింజమూరి అనసూయదేవి గారి ఇంటర్వ్యూ. అటు జీవితానుభవాలలో జీవన్ గూర్చి తెల్సుకోవటం. కామేశ్వరి గారి కథల్లోని సమకాలీనత, పుస్తక సమీక్ష చాల చాల బాగుంది. ఆమె జవాబు వ్యాసం గిరిజన బతుకుల్లోని Continue reading
