రాజ్యంసిన్హా
(గ్రామాలు అన్ని రకాలుగాను విధ్వంసం వేపు అడుగులేస్తున్న ఈనాటి ప్రపంచీకరణ నేపధ్యంలో 1985 రాజ్యంసిన్హా రాసిన ఈ వ్యాసం ప్రచురించడం ఒక అవసరంగా భావించాం. ఈ వ్యాసాన్ని అందించిన వి. హనుమంతరావుగారికి ధన్యవాదాలు.)
రాజ్యంసిన్హా
(గ్రామాలు అన్ని రకాలుగాను విధ్వంసం వేపు అడుగులేస్తున్న ఈనాటి ప్రపంచీకరణ నేపధ్యంలో 1985 రాజ్యంసిన్హా రాసిన ఈ వ్యాసం ప్రచురించడం ఒక అవసరంగా భావించాం. ఈ వ్యాసాన్ని అందించిన వి. హనుమంతరావుగారికి ధన్యవాదాలు.)
డా. మానేపల్లి
గృహహింస అంటే ఒక కుటుంబంలో భర్త భార్యను గానీ, లేదా అవిభక్త/ఉమ్మడి కుటుంబంలో అత్తమామలూ, ఆడపడుచూ – పై ఇంటినుంచి కోడలుగా వచ్చిన ఇల్లాలిని పెట్టే హింసగాని, కొన్ని సందర్భాల్లో అన్నదమ్ములు, లేక బావలు, మరుదులు పెట్టే హింసగాని – అని అర్థం చెప్పుకోవచ్చు. అది అన్ని ఇళ్ళల్లో అన్ని కులాల్లో అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకేలా ఉండదు. ఆ యింటి స్థాయి, కుటుంబసభ్యుల ఆర్థికస్థాయి, ఆస్తిపాస్తులు, కులంమతం సంప్రదాయం వంశాచారాలు ఇవన్నీ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. గృహహింస-ఈ సమాజం అంత వైవిధ్యమైనది. కుటుంబం అంత పురాతనమైనది.
బండారి సుజాత
కథా పరిచయం : ఉత్తమ పురుషలో నడిచే ఈ కథలో కథనం చేసే స్త్రీకి పెద్ద కూతురు కమల, రెండవ కూతురు శ్యామల కాక ఇద్దరు మగ పిల్లలు.
పుష్ప, డిగ్రీ 3వ సం||,
కోఠి ఉమెన్స్స్ కాలేజీ
వేరేవాళ్ళ ప్రోత్సాహం కొంత, నేను ఏదైనా సాధించగలను అనే ధీమా, 100% కష్టపడి చదివితే మన భూమిక లాంటి స్వచ్ఛంద సంస్థలు ఆదుకోవా అనే ఆశ కొంత, అన్నీ కల్సి నన్ను చదువుకొని పై దిశగా ఆలోచించడానికి కారణం అవుతున్నాయి.
భూమిక పాఠకులకు, అభిమానులకు నమస్కారం. భూమిక అజేయ ప్రయాణం ప్రారంభించి దాదాపు పదిహేను సంవత్సరాలు కావస్తోంది. త్రైమాస పత్రికగా మొదలై, ద్వైమాస పత్రికగా కొనసాగి ప్రస్తుతం మాసపత్రికగా నిలదొక్కుకున్నది. అన్వేషి అండదండలతో తొలి అడుగు వేసినా, అచిర కాలంలోనే స్వయంసిద్ధగా ఎదిగింది. ఒక ప్రత్యామ్నాయ స్త్రీవాద పత్రికగా తన లక్ష్యాలు, ఉద్దేశ్యాల విషయంలో ఎలాంటి రాజీ లేకుండా ఈ రోజు వరకు దృఢంగా నిలబడగలిగింది. అశేష పాఠకుల అపారమైన ఆదరాభిమానాలు మూటగట్టుకుని తెలుగు సమాజం మీద తనదైన ముద్రను బలంగా వేయగలిగింది.
డా. సమతారోష్ని సత్యవతిగార్లకు
మీరు జూన్ సంచికలో రవాణాశాఖమంత్రిగారికి రాసిన ఉత్తరం చదివాను. అందులో రాసిన విషయం మంత్రి గారికిగాని ఆర్టిసి వారికి గాని అతి మాములు విషయం. వారినించి ఏలాంటి సమాధానం రాదు. ఒక వేళ వచ్చినా ఆ డిపో మేనేజరుకు ఎంక్వయిరీ చేయమని వస్తుంది. డిపో మేనేజర్ ఆ రోజు బస్సులో ఉన్న కండక్టరును విచారిస్తారు. కండక్టరు అలాంటిది ఏమి జరగలేదని అంటారు. అప్పుడు మీకు ఒక ఉత్తరం వస్తుంది. మీ వద్ద ఏమైనా సాక్ష్యాలుగాని ఆధారాలుగాని ఉన్నాయా? అని. మీ వద్ద అలాంటివి ఏమి లేవు. మీరు అప్పుడు ఒక నలుగురు ప్రయాణికులు సాక్ష్యాలు తీసుకోవలసింది. మనం ముక్కు సూటీగా పోయే వాళ్ళం కాబట్టి అటువంటి ఆలోచన రావు. మనం నిజం చెప్తున్నాము కదా అనే ధ్యేయంతో ఉంటాం. అటువంటి ఆలోచనలు మన ప్రజాజీవనంలో చెల్లవు.
(డా|| ఉమ చక్రవర్తితో డా|| రమేశ్ ఉపాధ్యాయ జరిపిన ఇంటర్వ్యూ అనువాదం- జె. ఎల్. రెడ్డి (హిందీనుండి)
‘Social Dimensions of Early Budhism’, ‘Rewriting History : The Life and Times of Pandita Ramabai’, ‘Gender and Caste through a Feminist ‘Everyday Lives and Everyday Histories : Beyond the Kings and Brahmins of India’ లాంటి ముఖ్యమైన పుస్తకాలు రచించిన డా|| ఉమ చక్రవర్తి (జననం 1941) ప్రసిద్ధ స్త్రీవాద చరిత్ర రచయిత్రి. స్త్రీల, సాధారణ పజ్రల అధికారాలకు సంబంధించిన ఉద్యమా ల్లో క్రియాశీలమైన పాత వహించడమేగాక ఈమె ఢిల్లీ లోన Centre for Women Development Studies అనే సంస్థలో ప్రశంసించదగ్గ పనిచేశారు. ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం మిరండాహౌస్లో చరితోప్రన్యాసకురాలుగా చాలా ఏళ్ళు పనిచేసి పదవీ విరమణ చేశారు. డా|| రమేశ్ ఉపాధ్యాయ వారితో జరిపిన ఈ ఇంటర్వ్యూ 10-5-2003న రికార్డు చేయబడి ‘కథన్’ అనే హిందీ సాహిత్య పతిక్ర జూలై-సెప్టెంబర్ 2003 సంచికలో వెలువడింది. డా|| ఉపాధ్యాయ ‘కథన్’ పతిక్ర సంపాదకులే కాక, పేరుమోసిన హిందీ రచయిత. 25కు పైగా వీరి నవలలు, కథాసంపుటాలు, అనువాదాలు, వ్యాస సంపుటాలు వెలువడ్డాయి. వీరు కూడా ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయంలో హిందీ ఉపన్యాసకులుగా పని చేసి పదవీ విరమణ చేశారు.
– వి. ప్రతిమ
అలెక్స్య్ మక్సీమొవిచ్ పీష్కోవ్…… మాక్సింగోర్కీ కలం పేరుతో నిరుప మానమయిన రచనలు చేసి ప్రపంచ సాహిత్య చరిత్రలో చిరస్థాయిగా… కార్మిక కర్షక వర్గాలకు, సామాన్య ప్రజలకు ప్రాతఃస్మరణీయుడుగా నిలిచి పోయాడు… ఆనాటి రష్యన్ సమాజంలోని దుష్టత్వానికి అణిచివేతలకు, పీడనకు వ్యతిరేకంగా నిరంతరం పోరాడిన కలం యోధుడు గోర్కీ…
గోర్కీ అయిదో ఏట తండ్రి చనిపోతే తల్లి వేరే పెళ్ళి చేసుకుని వెళ్ళిపోతూ అయిదేళ్ళ పిల్లవాడ్ని తన తల్లిదండ్రులకు అప్పగిస్తుంది… ఆ అమ్మమ్మ ఈ కుర్రవాడికి తల్లిమీద కోపం, ద్వేషం, అగౌరవం కలగకుండా వుండడం కోసం అత్యంత ప్రేమగా తన గుండెల్లో దాచుకుంది…. ఇల్లు పీకి పందిరేసే గోర్కీ అల్లరిని ఆమె ప్రేమగా భరించేది….
– ఓల్గా
పరిశుభ్రమైన నీటి మడుగులో చిక్కగా చేరుతున్న కల్మశం, కుంచించుకుపోతున్న నీళ్ళు – విస్తరిస్తున్న మురికి చేస్తున్న విజయహాసం. మడుగు చుట్టూ చేరిన వారందరూ ఆ మురికిని చూసి సంతోషిస్తున్నారు.
ఇష్టంగా ఒంటికి రాసుకుంటున్నారు. తనకూ రాయబోతున్నారు.
జయప్రకాష్ మాటేటి
గాలికి కిటికీలు టపటప కొట్టు కుంటాంటె దెబ్బకు తెలివికొచ్చింది. టైం ఎంతైందో అనుకుంటనే ఉన్న. దూరంగ పదకొండు గంట్ల సీటీ ఇనొచ్చింది. వానకు ట్రాన్స్ఫార్మర్ పేలి కరంట్ పోయింది. దీపం పెట్టుకొని సంటోన్ని కాల్లమీద ఏసుకొని ఊపుతుంటె ఎప్పుడు కన్నంటుకున్నదో తెలువలే.
కె. ఆర్. మీరా
అనువాదం: ఓల్గా
“నేను నా రాజకీయ తీర్పులను, స్పష్టంగా, గట్టిగా బలమైన రీతిలో వ్యక్తీకరించటానికి ఎప్పుడూ కష్టపడుతూనే ఉంటాను – నేను చెప్పే విషయాలు సత్యమైనవి కావన్నట్లు, నేనేదో కపటంగా ఉన్నట్లూ అనిపిస్తుంటుంది. ఎందుకంటే జీవితం గురించి నా ఆలోచనలను ఒకే గొంతులోంచి వచ్చే సంగీతానికి, ఒకే దృక్పథానికీ కుంచించలేను.
డా|| పెళ్ళకూరు జయప్రద సోమిరెడ్డి
భర్త మంచితనం
ఖరీదెంత?
కట్టుకున్న ఇల్లాలి
సహనమంత.
వృద్ధాప్యాన్ని
వేగంగా కొనుక్కుంటున్నాం
గర్భాశయాన్ని
పీకిపారేసి.
డా|| వాసా ప్రభావతి
హరిత చందనమై అరిగిపోతూ
చల్లగా పరిమళిస్తూ!
కన్నబిడ్డలనే కాదు
ఆత్మీయతానురాగాలకు
ఆలంబనమైన నీ గొంతు
ఏ స్వాప్నికులకైనా మేలుకొలుపే!
ఏ కోకిలగానానికైన ఆదర్శమే!
ఈ భౌతికలోకంలో నీ కాయకష్టాన్ని
ఏ హృదయ త్రాసులు తూచలేవు?
కృతి (కె. కృష్ణకుమారి)
బీటలు వారిన నేల గుండెను
ఆర్తిగా హత్తుకున్న చినుకు చుక్కలా
నీ మాటలోని మానవీయ స్పర్శ
ఆత్మీయంగా నన్ను అల్లుకుంటే
వెలుగుదారులు పరిచినట్లయ్యింది
సరికొండ నరసింహ రాజు
రాలిన ఆకుల గూర్చి
చింతంచదు చెట్టు
రేపటి చిగురుకై
రేయింబవళ్ళు శ్రమిస్తుంది!
మరలి పోయిన అలకై
నీరసించదు సందం!
పోటెత్తే అలలతో
పొంగి పొంగి పొర్లుతుంది!
వేలూరి సుధారాణి
నాలుగేళ్ళనుంచి ప్రేమిస్తున్నానన్నాడని
నాలుగు లక్షలు కట్నం ఇచ్చి కట్టుకున్నాను వాడ్ని
పెళ్ళికి ముందు “సీతాకోకచిలుక “ అన్నవాడు
ఏడాది గడిచేసరికి “గొంగళి” పురుగు అన్నాడు