Category Archives: వ్యాసాలు

ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రభావవంతమయిన ప్రచార హోరుతో తాను నడిపే ఆఖరి తెల్ల జాత్యహంకార రాజ్యాన్ని, తన తరగని వలసవాద భూ కాంక్షని, తాను తక్కువ జాతిగా భావించే అరబ్బులపై జరిపే రోజు వారీ మరణ కాండలని, చుట్టుపక్కలుండే దేశాల్లోని ఆయా ప్రాంతాల అక్రమణని సమర్ధించుకోవటమే కాకుండా, అందరినీ ఏడు దశాబ్దాల పాటు ఒప్పించిన యూదు … Continue reading →

డెబ్భైల వయసులో ఉన్న కోంధ్ ఆదివాసీ దనామతి మాఝీ పశువులను మేపటం, పొలాల్లో పనిచేయటం, ఇంటి పనులు చక్కబెట్టడం వంటి పనుల్లో నిమగ్నమై ఉంటారు. దనామతి తనకొచ్చే పింఛనులోని దాదాపు సగం డబ్బును బెల్లం, పుగాకు వంటి పదార్థాలున్న టూత్‌పేస్ట్ కోసం ఖర్చుపెడతారు.

“దేశమంటే మట్టికాదోయ్ దేశమంటే మనుషులోయ” అని గురజాడ వారు అన్నారు. అలాగే సమాజం అంటే అది ఎక్కడో లేదు మనుషుల సమÖహం వారి యొక్క ఆచార వ్యవహారాలు, సంప్రదాయాలు, జీవనశైలి, ఆహారపు అలవాట్లు, సుఖ దు:ఖాలు, కష్ట నష్టాలు, దైనందిన సమస్యలు, ఆర్థిక స్థితిగతులు, కట్టుబాట్లు, పండగలు, వినోదాలు, ఆటలు పాటలు, చుట్టూ ఉండే పరిసరాలు, … Continue reading →

21వ శతాబ్దంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విద్యా రంగం వేగవంతమైన మార్పులను అనుభవిస్తోంది. ముఖ్యంగా 2020 తర్వాత డిజిటల్ విప్లవం, కృత్రిమ మేధస్సు అభివృద్ధి, అంతర్జాల విస్తరణ, వాస్తవిక అభ్యాస విధానాలు విద్యా వ్యవస్థను పూర్తిగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. భారతదేశంలో కూడా విద్యా రంగం సంప్రదాయ పద్ధతుల నుండి సాంకేతిక ఆధారిత విధానాల వైపు అడుగులు వేస్తోంది.

అనువాదం: సుధామయి సత్తెనపల్లి దళిత విద్యార్థులు తమ చదువులో, క్రీడల్లో, చివరకు ప్రేమలో విజయం సాధించడానికి కూడా నిత్యం క్రూరమైన దురాగతాలను ఎదుర్కొంటుంటారు. తమిళనాడులోని విద్యా సంస్థల్లో ఇప్పటికీ ప్రతీకార కులాధిపత్యం కొనసాగుతోంది.

పరిచయం: భారతదేశంలోని అనధికారిక ఉపాధికి అతిపెద్ద వనరులలో ఒకటైన నిర్మాణ రంగం, కార్మిక విధానాలు మరియు పట్టణాభివృద్ధి ప్రసంగాలలో ఎక్కువగా కనిపించని మహిళా కార్మికులపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది. తెలంగాణలోని హైదరాబాద్‌పై దృష్టి సారిస్తూ, ఈ కథనం మహిళా నిర్మాణ కార్మికుల జీవిత అనుభవాలను, క్షేత్ర పరిశీలనలు మరియు వాటాదారుల అంతర్దృష్టులను గీయడం.

ఒక కాలంలో చర్చనీయ అంశాలుగా ఉన్నవి మరో కాలంలో వచ్చిన సామాజిక మార్పుల నేపథ్యంలో అవి మనకు కనపడక పోవచ్చు. అంటే కనపడక పోవడానికి సామాజిక మార్పులే కారణం.

గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్‌ను నివారించడానికి భారత ప్రభుత్వం 14 ఏళ్ల లోపు బాలికలకు దేశవ్యాప్త హెచ్‌పివి (HPV) టీకా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలతో మమేకమయ్యే మహిళలు మరియు పౌర సమాజ సమూహాలతో విస్తృత సంప్రదింపులు జరపకుండా అమలు చేస్తున్న ఇటువంటి ప్రజా ఆరోగ్య విధానాలు, కార్యక్రమాలు ఆందోళన కలిగించేవిగా వున్నాయి.

కవి శేఖర బిరుదాంకితుడు ఉత్తరాంధ్రకే కాకుండా యావత్ ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికే యుగకర్తగా నిలిచినవాడు గురజాడ. గురజాడ తన రచనలు అభ్యుదయ కాంక్షతో చేసినవే. సమాజంలోని పేరుకుపోయిన రుగ్మతలను వేలెత్తి చూపిన వాడు గురజాడ అప్పారావు.

భారతదేశంలో ఈ మధ్య మహిళా ఖైదీల సంఖ్య ఆందోళనకర స్థాయిలో పెరుగుతోంది. పేదరికం, గతంలో జరిగిన మానసిక గాయాలు, వేధింపులు, మరియు అహింసాత్మకమైన, ఆర్థిక కారణాలతో చేసే నేరాల వంటి అనేక కారణాల వల్ల మహిళలు తరచుగా జైలు పాలవుతున్నారు.

గ్రామీణ మధ్యప్రదేశ్ ఏ విధంగా మానసిక ఆరోగ్య సంక్షోభంతో పీడించబడుతోందో బేతుల్ జిల్లాలో జరిగే భూతాన్ మేళా వంటి కార్యక్రమాల ద్వారా మనం గుర్తించవచ్చు. రాష్ట్రంలోని 54 జిల్లాల్లో దాదాపు సగం జిల్లాల్లో ఒక్క మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుడు కూడా లేరు

బింఝ్వార్ ఆదివాసీ సముదాయానికి చెందిన మంగలీ బాయి తన జీవనోపాధి కోసం అడవిపై ఆధారపడతారు, కానీ ఆమె అడవిని ఒక వనరు కంటే ఎక్కువగా చూస్తారు. అడవితో ఆమెకున్న అనుబంధం గురించిన కథనం.

అంబేడ్కర్ రచనలు, ప్రసంగాలలో వివిధ సందర్భాల్లో సమాజాన్ని గురించి, స్త్రీల గురించి ఎన్నో విషయాలు ప్రస్తావించారు. ముఖ్యంగా ‘కులాల పుట్టుక’ గురించి, ‘భౌద్ధ మతం’ గురించి, బౌద్ధ మతంపై జరిగిన ‘ప్రతీఘాతుక విప్లవం’ గురించి ‘బ్రాహ్మణ మత విజయం’ గురించి రాసిన సందర్భాలను అధ్యయనం చేస్తే వాటి ఆధారంగా భారత సమాజ పరిణామ క్రమాన్ని విశ్లేషించడానికి … Continue reading →

నాగాలాండ్‌కు చెందిన కొన్యాక్ ఆదివాసీ సముదాయపు సంస్కృతిలో పచ్చబొట్ట్లు ఒక విడదీయరాని భాగంగా ఉండేవి. ఆ పచ్చబొట్లను మహిళలే వేసేవారు. 1970లలో వాటిని నిషేధించిన తర్వాత, వాటిని వేసేవారు చాలా కొద్దిమంది మాత్రమే మిగిలారు.

కవి శేఖర బిరుదాంకితుడు ఉత్తరాంధ్రకే కాకుండా యావత్‌ ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికే యుగకర్తగా నిలిచినవాడు గురజాడ. గురజాడ తన రచనలు అభ్యుదయ కాంక్షతో చేసినవే. సమాజంలోని పేరుకుపోయిన రుగ్మతలను వేలెత్తి చూపిన వాడు గురజాడ అప్పారావు. ‘అభ్యుదయం’ అనే పేరు గురజాడ తర్వాత కాలరచనల్లో ఏర్పడిరది.

ఏటికెదురీదిన ధిక్కార స్వరాలు !! తెలుగు మహిళావాద పత్రికలు !!! సుమారు 160 ఏళ్ల క్రితం, 1862లో, సామినేని ముద్దు నరసింహం తెలుగులో ‘‘హితసూచిని’’ అనే తొలి వైజ్ఞానిక, హేతువాద గ్రంథం రచించి ప్రచురించాడు. అందులో మొదటి వాక్యం, ‘స్త్రీలకు విద్యలు సాధకములౌచున్నవి’ అదేదో ఊరికే రాసింది కాదు. అప్పుడప్పుడే స్త్రీలలో వికసిస్తున్న చైతన్యాన్ని దూరదృష్టితో … Continue reading →