Category Archives: వ్యాసాలు

నేలకొండపల్లి మండలంలోని చిన్న గ్రామం చెరువు మాదారం. కొండలు, పంటచేలు, మట్టివాసనతో నిండిన ఆ ఊరు బయటకు చూస్తే ప్రశాంతంగా కనిపించినా, ఆ ప్రశాంతత వెనుక ఎందరో ఆడవాళ్ల మౌన వేదనలు దాగి ఉండేవి. ఆ ఊర్లో పుట్టిన ఒక సాధారణ మహిళ పేరు సీతమ్మ. సీతమ్మ పుట్టినప్పుడు ఎవ్వరూ సంబరాలు చేసుకోలేదు.

రాజస్థాన్, థార్ ఎడారిలోని ఒక గ్రామంలో ఒక మేఘ్వాల్ కుటుంబాన్ని సందర్శించిన ఈ విలేఖరి, ఆ గ్రామ సంక్షిప్త చిత్రాన్ని మనకు అందించడమే కాకుండా, ఆ ప్రదేశంలో మారుతోన్న నీటి, వాతావరణ పరిస్థితులను కూడా చిత్రీకరించారు.

భారతీయ గ్రామీణ సమాజ చరిత్రలో “పోపుల డబ్బా” అనేది కేవలం ఒక చిన్న డబ్బా కాదు. అది ఒక కుటుంబ ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు, మహిళల దూరదృష్టికి, భవిష్యత్ భద్రతకు, స్వయం ఆధారిత జీవన విధానానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ఒక సామాజిక-ఆర్థిక వ్యవస్థ. నేడు బ్యాంకులు, డిజిటల్ చెల్లింపులు, యూపీఐ, మొబైల్ బ్యాంకింగ్ వంటి ఆధునిక ఆర్థిక … Continue reading →

ఈ రోజు అణచివేయబడిన జాతులు, దళితులు, స్త్రీలు, చిన్న ప్రజా సమూహాలు, అన్నిటికన్నా ఆత్మగౌరవమే ముఖ్యమంటూ ముందుకొచ్చాయి. ఆత్మగౌరవమంటే ఆధిపత్యాన్ని సహించలేనితనం. అణిచివేతని అడ్డుకోవటం. అమానవీయాన్ని కడిగెయ్యటం. అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించడం. బానిసత్వం మీద బలహీనులు ఎగరేసిన జెండా. అది స్వేచ్ఛ కోసం జరిపే పోరాటం. సూటిగా చెప్పాలంటే నిండు మనిషిగా ధైర్యంగా తలెత్తుకుని నిలబడటం.

తన వృద్ధాప్యంలోనూ జీవనోపాధి కోసం పశువుల పాకలను శుభ్రం చేయాల్సిన పరిస్థితిలో ఉన్న పంజాబ్‌లోని తరన్ తారన్ జిల్లా, పట్టి పట్టణానికి చెందిన ఒక దళిత మహిళ కథ.

1. పరిచయం “ఒక భౌగోళిక ప్రాంతంలో జీవించే ప్రజల గురించి అక్కడి నైసర్గిక స్వరూపం, మానవ సంబంధాల తీరు, భాష, సంస్కృతి, భావ వ్యక్తీకరణ, సంభాషణ తీరు, ఆలోచనల తీరు, వాటితో పాటు వాటిని నిర్దేషించే, ప్రభావితం చేసే ప్రకృతి, పంటలు, వృత్తులు, ఆధునిక అభివృద్ధి, కులాలు, మతాలు, విద్య, వైద్య, ఆర్థిక, రాజకీయ, సామాజిక … Continue reading →

ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత ప్రభావవంతమయిన ప్రచార హోరుతో తాను నడిపే ఆఖరి తెల్ల జాత్యహంకార రాజ్యాన్ని, తన తరగని వలసవాద భూ కాంక్షని, తాను తక్కువ జాతిగా భావించే అరబ్బులపై జరిపే రోజు వారీ మరణ కాండలని, చుట్టుపక్కలుండే దేశాల్లోని ఆయా ప్రాంతాల అక్రమణని సమర్ధించుకోవటమే కాకుండా, అందరినీ ఏడు దశాబ్దాల పాటు ఒప్పించిన యూదు … Continue reading →

డెబ్భైల వయసులో ఉన్న కోంధ్ ఆదివాసీ దనామతి మాఝీ పశువులను మేపటం, పొలాల్లో పనిచేయటం, ఇంటి పనులు చక్కబెట్టడం వంటి పనుల్లో నిమగ్నమై ఉంటారు. దనామతి తనకొచ్చే పింఛనులోని దాదాపు సగం డబ్బును బెల్లం, పుగాకు వంటి పదార్థాలున్న టూత్‌పేస్ట్ కోసం ఖర్చుపెడతారు.

“దేశమంటే మట్టికాదోయ్ దేశమంటే మనుషులోయ” అని గురజాడ వారు అన్నారు. అలాగే సమాజం అంటే అది ఎక్కడో లేదు మనుషుల సమÖహం వారి యొక్క ఆచార వ్యవహారాలు, సంప్రదాయాలు, జీవనశైలి, ఆహారపు అలవాట్లు, సుఖ దు:ఖాలు, కష్ట నష్టాలు, దైనందిన సమస్యలు, ఆర్థిక స్థితిగతులు, కట్టుబాట్లు, పండగలు, వినోదాలు, ఆటలు పాటలు, చుట్టూ ఉండే పరిసరాలు, … Continue reading →

21వ శతాబ్దంలో ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విద్యా రంగం వేగవంతమైన మార్పులను అనుభవిస్తోంది. ముఖ్యంగా 2020 తర్వాత డిజిటల్ విప్లవం, కృత్రిమ మేధస్సు అభివృద్ధి, అంతర్జాల విస్తరణ, వాస్తవిక అభ్యాస విధానాలు విద్యా వ్యవస్థను పూర్తిగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. భారతదేశంలో కూడా విద్యా రంగం సంప్రదాయ పద్ధతుల నుండి సాంకేతిక ఆధారిత విధానాల వైపు అడుగులు వేస్తోంది.

అనువాదం: సుధామయి సత్తెనపల్లి దళిత విద్యార్థులు తమ చదువులో, క్రీడల్లో, చివరకు ప్రేమలో విజయం సాధించడానికి కూడా నిత్యం క్రూరమైన దురాగతాలను ఎదుర్కొంటుంటారు. తమిళనాడులోని విద్యా సంస్థల్లో ఇప్పటికీ ప్రతీకార కులాధిపత్యం కొనసాగుతోంది.

పరిచయం: భారతదేశంలోని అనధికారిక ఉపాధికి అతిపెద్ద వనరులలో ఒకటైన నిర్మాణ రంగం, కార్మిక విధానాలు మరియు పట్టణాభివృద్ధి ప్రసంగాలలో ఎక్కువగా కనిపించని మహిళా కార్మికులపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది. తెలంగాణలోని హైదరాబాద్‌పై దృష్టి సారిస్తూ, ఈ కథనం మహిళా నిర్మాణ కార్మికుల జీవిత అనుభవాలను, క్షేత్ర పరిశీలనలు మరియు వాటాదారుల అంతర్దృష్టులను గీయడం.

ఒక కాలంలో చర్చనీయ అంశాలుగా ఉన్నవి మరో కాలంలో వచ్చిన సామాజిక మార్పుల నేపథ్యంలో అవి మనకు కనపడక పోవచ్చు. అంటే కనపడక పోవడానికి సామాజిక మార్పులే కారణం.

గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్‌ను నివారించడానికి భారత ప్రభుత్వం 14 ఏళ్ల లోపు బాలికలకు దేశవ్యాప్త హెచ్‌పివి (HPV) టీకా కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలతో మమేకమయ్యే మహిళలు మరియు పౌర సమాజ సమూహాలతో విస్తృత సంప్రదింపులు జరపకుండా అమలు చేస్తున్న ఇటువంటి ప్రజా ఆరోగ్య విధానాలు, కార్యక్రమాలు ఆందోళన కలిగించేవిగా వున్నాయి.

కవి శేఖర బిరుదాంకితుడు ఉత్తరాంధ్రకే కాకుండా యావత్ ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికే యుగకర్తగా నిలిచినవాడు గురజాడ. గురజాడ తన రచనలు అభ్యుదయ కాంక్షతో చేసినవే. సమాజంలోని పేరుకుపోయిన రుగ్మతలను వేలెత్తి చూపిన వాడు గురజాడ అప్పారావు.

భారతదేశంలో ఈ మధ్య మహిళా ఖైదీల సంఖ్య ఆందోళనకర స్థాయిలో పెరుగుతోంది. పేదరికం, గతంలో జరిగిన మానసిక గాయాలు, వేధింపులు, మరియు అహింసాత్మకమైన, ఆర్థిక కారణాలతో చేసే నేరాల వంటి అనేక కారణాల వల్ల మహిళలు తరచుగా జైలు పాలవుతున్నారు.