Category Archives: వ్యాసాలు

కాకతీయ సామ్రాజ్ఞి రాణీ రుద్రమదేవి పరిపాలించిన ప్రాంతం, అనేక విప్లవాల పోరుగడ్డ, సాహిత్య సాంస్కృతికల వేదిక ఓరుగల్లు మహానగరంలో పుట్టిన మరో రుద్రమ వంశ అనిశెట్టి రజిత. ఏప్రియల్‌ 14వతేదీ 1958లో జయలక్ష్మీ, బాలరాజు దంపతులకు హన్మకొండ కుమారపల్లిలో ఆమె జన్మించారు. ఆమెకు ఒక సోదరి ఉన్నారు.

చనిపోకముందు తన భర్త ఒక ప్రైవేట్‌ వడ్డీ వ్యాపారి వద్ద తీసుకున్న భారీ రుణాన్ని తిరిగి చెల్లిస్తూనే, సంజీవని బేడగే ఒక మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ పథకం ద్వారా వచ్చే పింఛను పొందేందుకు గత ఐదేళ్ళుగా కష్టాలు పడుతున్నారు.

ఒడిశాలోని గదబ ఆదివాసీ సముదాయానికి చెందిన మహిళలు ధరించే ముక్కు, చెవిపోగులు ఆ మహిళలకు తమ పరిసరాలతో ఉన్న లోతైన అనుబంధాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి సువాసన వెదజల్లుతూ, మీగడ తెలుపు, పసుపు రంగుల్లో ఉన్న కఠ్‌గొలాప్‌ (ఫ్రాంజిపానీ లేదా ప్లూమేరియా రుబ్రా – దేవగన్నేరు) పూలతో పొడవైన దండ అల్లుతున్నారు చంద్రమ.

మహాకవి, దార్శనికుడు డాక్టర్‌ కత్తి పద్మారావు గారి నవ కవితా సంపుటి ‘ప్రేమ కిరీటాలు ధరించండి’. ఈ సంపుటిలో ఎలాంటి కవితలుంటాయో పుస్తకం పేరే చెపుతుంది. కత్తి పద్మారావు గారిది ప్రేమ తత్వం. మానవాళిపై ప్రేమ. మంచితనంపై ప్రేమ. ఈ కవితల్లో మనందరిపై ప్రేమ జల్లులు కురిపిస్తారు. దళిత మహాసభ ఉద్యమ నాయకుడిగా ఆయన ఉగ్రరూపాన్ని … Continue reading →

అనువాదం: సుధామయి సత్తెనపల్లి ఇళ్ళల్లో పనులుచేసే వలసదారైన అనితా రాథోడ్‌ హైదరాబాద్‌ నగరంలోని వివిధ ఇళ్ళల్లో శుభ్రం చేయటం, కడగటం, తుడవటం వంటి పనులు చేస్తారు. తన కుటుంబాన్ని పోషించుకోవడం కోసం పనిచేసే ఆమె రోజు ఉదయాన్నే ప్రారంభమై ఆలస్యంగా ముగుస్తుంది.

పరిచయం శతాబ్దాలుగా, ప్రపంచ ఉత్తర మరియు దక్షిణాది అంతటా సాధారణ మరియు సైన్స్‌ విద్య మరియు పరిశోధనలలో ఉన్నత విద్యలో పాల్గొనకుండా మహిళలు మినహాయించబడ్డారు. ఒక శతాబ్దం క్రితం వరకు, ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విశ్వవిద్యాలయాలలో మహిళలకు ప్రవేశం లేదు. లింగ సిద్ధాంతాలు (Gవఅసవతీ సశీస్త్రఎaం) మరియు మూసలు సైన్స్‌ నుండి చాలా కాలం పాటు స్త్రీలను … Continue reading →

ఆత్మహత్యలకు సంబంధించిన నా వ్యాసం.( ఇది నవ తెలంగాణా పత్రిక లో ప్రచురితం). నేను రాసిన వ్యాసాల్లో నాకు బాగా తృప్తిని కలిగించిన వ్యాసం. ఎందుకంటే నేను ఈ వ్యాసం రాసేందుకు ఎమిలీ డుర్ఖిం రాసిన సుసైడ్ అనే పుస్తకం చదివాను. ఎమిలీ డుర్ఖిం నాకు పరిచయం ఐనందుకు నాకు కలిగిన తృప్తి, ఆనందం. కొన్ని … Continue reading →

స్త్రీవాద ఉద్యమాలు స్త్రీల అనేక సమస్యలపై ప్రశ్నించాయి. ఈ క్రమంలో వికృత అస్థిత్వాన్ని కలిగిన పురుషాధిక్యతని ఆమె అడవిని జయించింది నవల ప్రశ్నించింది. స్త్రీ భావోద్వేగాన్ని బలంగా ప్రతిఫలించిన ఈ నవలలో ‘‘సమాజం’’ ఒక అడవిగా చెప్పబడిరది.

పోయిన సంవత్సరం ప్యారిస్‌ ఒలంపిక్స్‌లో ఇమానే ఖలీఫ్‌ అనే అల్జీరియాకి చెందిన బాక్సింగ్‌ క్రీడాకారిణి గురించి తలెత్తిన వివాదం గుర్తుందా? తన చేయి దెబ్బ చాలా గట్టిగా తగులుతుందని ప్రత్యర్థి ఆట నుంచి తప్పుకుంది, దాంతో ఇమానే జెండర్‌ గురించి ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. తన మహిళ కాదు అని, చూడ్డానికి పురుషుడు లాగా ఉందని, ట్రాన్స్‌ … Continue reading →

రాయలసీమ అనగానే ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది ఫాక్షనిజం. పదుల సంఖ్యలో పోయే సుమోలు. పోతున్న సుమోల డోర్లలో నించి సగం శరీరాన్ని బయట పెట్టి కసిగా చేతులతో కత్తులు ఊపే మగవాళ్ళు. తెల్ల చొక్కాలు, తెల్ల అడ్డపంచెలు కట్టుకున్న పురుషులు. దారి చూసి, కాపుకాసి కొడవళ్ళు, కత్తులు విసిరే వాళ్ళు. బాంబులు విసిరే వాళ్ళు.

మనుషులు బహిరంగ ప్రాంతాలలో ముఖ్యంగా రోడ్ల మీద వాహనాల నుండి తప్పించుకుంటూ జాగ్రత్తగా తిరుగుతుంటారు. జన సంచారం లేని లేదా అటవి ప్రాంతాలల్లో జంతువులు, పాముల బారిన పడకుండా తమను తాము కాపాడుకుంటూ ప్రజలు జీవిస్తూంటారు. లింగభేదం లేకుండా ప్రజలు అందరూ ఈ సూత్రాలను పాటిస్తారు.

(ప్రజాస్వామిక తెలంగాణ, సామాజిక సమన్యాయ తెలంగాణ వంటి ఆకాంక్షలతో ప్రజల క్రియాశీల భాగస్వామ్యంతో తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడి పదేళ్లు. ప్రజల అవసరాలు తీర్చి ఆకాంక్షలు నెరవేర్చే దిశగా ప్రభుత్వం రూపొందించుకొంటున్న విధానాల సంగతేమో కానీ తెలంగాణ ప్రభుత్వం స్వయంగా 2025 మే 7 నుండి 72 వ విశ్వసుందరి పోటీలకు ఆతిధ్యం ఇయ్యటమే ఇప్పుడు చర్చనీయాంశం … Continue reading →

అనువాదం: వై. క్రిష్ణ జ్యోతి వేలూర్‌ జిల్లాకు చెందిన ఐశ్వర్య ఒక తిరుణంగై (ట్రాన్స్‌మహిళ). సమాజంలో ఆత్మగౌరవంతో, మర్యాదపూర్వకంగా బతకడానికి ఆమె ప్రయత్నిస్తున్నారు. తమిళనాడులో సొంత డ్రామా కంపెనీని స్థాపించి, దాన్ని విజయవంతంగా నడిపించడానికి ఆవిడ ఎంత కష్టపడుతున్నారో ఈ కథనం చెబుతోంది.

బ్రిటిష్‌ పాలనా కాలం నాటి ఆంధ్రలో బాల్య వివాహ దురాచారం విలయతాండవం చేసేది. దీని ప్రధాన బాధితులు బాలికలు / స్త్రీలు. బాల్య వివాహాలు అనేక అనుషంగిక సమస్యలకు దారి తీసేవి. బాలికల బాల్యానుభవాన్ని హరించి, వారి విద్యావకాశాలకు తీవ్ర ప్రతిబంధకంగా తయారైన ఈ వివాహాలు, చాలా వరకు అసమ వివాహాలు కూడా.

నా ప్రమేయం లేకుండనే నా కుల సర్టిఫికట్‌ లోకి ‘హిందుమతం’ అనే పేరు ఎట్లోచ్చిందో తెలువది. మా యింట్ల మా వాడల కూడా ‘హిందూమతం’ అనే మాట వాడుకలో లేదు. మరి నా సర్టిఫికట్లోకి నేను హిందువని ఎట్లా ఎక్కింది? మా కుటుంబం, కులం ఆ హిందూ పదం’ తో ఐడెంటిఫై కాలే. అది అనరు, … Continue reading →