Category Archives: వ్యాసాలు

సామాజిక అభ్యున్నతి లక్ష ్య సాధనే తన జీవిత ధ్యేయంగా మొదలై, సామాజిక ఉద్యమాలలో తన పాత్రను నిర్వహిస్తూ ఎంతో మంది సాహిత్య పిపాసకులకు, సామాజిక కార్యకర్తలకు దగ్గరై, మానవీయ కోణ దృక్పథాన్ని విస్తరించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న వాస్తవికవాద, నిరసనవాద రచయిత్రి, కవయిత్రి, గాయకురాలు, సామాజిక కార్యకర్త అనిశెట్టి రజిత.

నేపథ్యం జూపాక సుభద్ర ప్రచురించిన కొత్త కథల పుస్తకం ‘‘రిజర్వేషన్‌ బోగీ’’. దళితులు అనుభవిస్తున్న అంటరాని తనం చుట్టూ వున్న అనేక సాంస్కృతిక, రాజకీయ, చారిత్రక అంశాలను గురించి సుభద్ర ఈ కథల్లో లోతైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. కవిత్వం రాసినా, కథ

ఆలోచనాపరులైన పాఠకులకు ఆహ్వానం తొలి నమస్కారాలు ఒక్కమాట: మంచితనానికి మానవతకు అర్థం మనిషి. ఈనాడే కాదు ఏనాడైనా ఏ సమాజంలోనైనా మనిషి పెంచుకోదగినవి, పదిలంగా నిలుపుకోదగినవి మూడేవిలువలు. మొదటిది

‘‘నాన్‌ దేవర అడియాళి (నేను దేవదాసిని)’’ అని నిస్సంకోచంగా ప్రకటించుకొన్న మహిళా విదుషీమణి బెంగుళూరు నాగరత్నమ్మ (1878`1952) తెలుగు సాహితీ, సంగీత రంగాలకు ఎనలేని సేవలందించారు. ఆనాటి, శతాబ్ది కాలం నాటి సామాజిక వ్యవస్థలో పురుష

`అనువాదం: అపర్ణ తోట బాబా సాహెబ్‌ స్థాపించిన ‘ప్రబుద్ధ’ భారత మ్యాగజైన్‌లో క్వీర్‌ పాలిటిక్స్‌ మరియు అంబేద్కరిజం గురించి రాయమని కొన్ని సంవత్సరాల క్రితం నా దళిత ట్రాన్స్‌ స్నేహితులలో ఒకరు నన్ను అడిగారు కానీ అది ప్రచురించబడలేదు.

ఎం. అగస్టిన్‌ నరసింహులయ్య (పుంగనూరు, చిత్తూరు జిల్లా) ఒక హిందువుకీ, క్రైస్తువుడికీ మధ్య సంభాషణ రూపంలో చేసిన రచనలో ‘‘హిందూ మత సిద్ధాంతములన్నియు బుటకములని’’ కొట్టి పడేశారు. క్రైస్తవాన్ని గూర్చి అడిగిన హిందువుకు మానవుల పాప

మన ఘనతవహించిన సమాజం మన ప్రమేయం లేకుండానే మనల్ని కానివాళ్ళను చేస్తుంది. ఎందుకూ కొరగాని వాళ్ళుగా తక్కువ చేస్తుంది. విధి వల్ల వంచితులు కోకొల్లలు ఈ లోకంలో. స్త్రీల విషయంలో విధి, సమాజం, లోకం మాధ్యమాలుగా వాళ్ళ జీవితాలపై నిఘా పెట్టి

సామాజిక అంగీకారం, న్యాయం, గుర్తింపుతో భవిష్యత్తులో కలిసి జీవించడం కోసం పోరాడుతున్న గ్రామీణ మహారాష్ట్రకు చెందిన ఒక యువతి, ఒక ట్రాన్స్‌ మ్యాన్‌ తమ ప్రేమ కథను ఇలా పంచుకున్నారు. జబ్‌ ప్యార్‌ కియా తో డర్నా క్యా… ప్యార్‌ కియా కోయీ చోరీ నహీ.. ఘట్‌ ఘట్‌ కర్‌ యూఁమర్నా క్యా…

భారతీయుల ఆరోగ్యం పట్ల వలసాంధ్రలోని మిగతా ఏ స్త్రీల పత్రికా చూపనంత శ్రద్ధ చూపించింది ‘వివేకవతి’. భారతీయులు శుచీ శుభ్రతా లేనివాళ్ళనీ, వాళ్లకు తమ శారీరకారోగ్యం గూర్చి ఏమీ తెలీదనీ, మంత్రతంత్రాల్లో నమ్మీ, నాటు వైద్యులను సంప్రదించీ, ప్రాణాలను

అనువాదం: వై.క్రిష్ణ జ్యోతి గుజరాత్‌లోని సురేంద్రనగర్‌ జిల్లాలో భూమిలేని దళితులకు పేరుకు భూమి ఉంది కానీ, అది కాగితాల మీద మాత్రమే ఉంది. పరిపాలనాపరమైన ఉదాసీనత, కుల వివక్ష వంటి కారణాలు రాష్ట్రంలోని అనేకమంది దళితులను వారికి కేటాయించిన భూమిని వారి ఆధీనంలోకి తీసుకోనివ్వకుండా అడ్డుపడుతున్నాయి.

‘‘బాలికా విద్య విస్తారమునకు చదువు చెప్పించుటతో పాటు చదువుకొనిన కొందఱు ఉన్నత విద్య నభ్యసించిన దేశమునకు బలము కల్గును. ఉన్నత విద్యల నభ్యసించి ఇతర దేశపు స్త్రీలు పేరు ప్రతిష్ఠ నెట్లుగాంచుచున్నారో చూడుడి. గొప్పగొప్ప విద్యాపరీక్షలనిచ్చి, యాంగ్లేయ స్త్రీలు మన దేశమున ఇన్‌స్పెక్ట్రెసెస్‌ ఆఫ్‌ స్కూల్సు గాను, లేడీ సర్జనులుగాను, ఉపాధ్యాయనిలు

తెలుగు సాహితీ లోకంలో రంగనాయకమ్మగారిది ప్రత్యేక స్థాయి, స్థానం. వీరు 1939లో పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలో జన్మించారు. స్వీట్‌హోమ్‌, స్త్రీ, పేకమేడలు, అమ్మ, జానకి విముక్తి, అమ్మకు ఆదివారం లేదా ? బలిపీఠం, కళ్ళు తెరిచిన సీత నవలలూ,

ప్యాసింజర్‌ రైళ్ళలో పసనపండ్లను అమ్మడంతో మొదలుపెట్టి తమిళనాడులోని పణ్రుటిలోని మండీలలో వ్యాపారం చేసేవరకు లక్ష్మి చేసిన ప్రయాణంÑ తోటల నుండి, మండీల నుండి, స్థానిక మార్కెట్‌ల వరకు సాగే పనస పండు ప్రయాణంలాగే విభ్రాంతి కలిగించేంత అనిశ్చితితో సాగింది.

వలసాంధ్రలో ముమ్మరంగా సాగిన సంఘ సంస్కరణోద్యమానికి హిందువులతో పాటు క్రైస్తవులు కూడా ప్రశంసనీయమైన సేవలందించారు. వారూ స్త్రీల కోసం పత్రికలు ప్రారంభించారు. వాటిలో ప్రముఖమైనది ‘వివేకవతి’. అయితే వలసాంధ్రలోని తెలుగు మహిళా పత్రికారంగ చరిత్రలో ఈ పత్రికకు న్యాయంగా దక్కాల్సినంత స్థానం దక్కలేదు. కొంతమందైతే అసలీ పత్రికంటూ

మొన్నటి వరకు ‘‘చాదస్తపు మాటలు’’ అని ఈసడిరచుకున్న వాటినే జనాలు ఇప్పుడు చాటంత చెవులేసుకుని వింటున్నారు. జీవిత చరమాంకంలో కాలక్షేపం కోసం వినే ప్రవచనాలు ఇప్పుడు ‘‘జీవిత సారం’’ తెలుసుకోవడం కోసం వింటున్నామని యూట్యూబ్‌,

జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS-5) భారతదేశ ఆరోగ్యం, అభివృద్ధి స్థితిని గురించి తెలియజేస్తుంది. ఇది ఇతర విషయాలతో పాటు, దేశంలోని మహిళల పరిస్థితిపై ప్రత్యేకంగా దృష్టి సారిస్తుంది. ఇది మహిళా సాధికారత, లింగ సమానత్వంపై దృష్టి సారించే